Wat zou je denken van harder en beter studeren? De verschijnselen van dyslexie worden dikwijls veroorzaakt door onbegrip: als je niet weet wat woorden betekenen, kan je ze ook niet lezen en niet begrijpen. Ik mag dat zeggen, want ik heb dat ook gehad. Ik heb keihard moeten werken om daar door te geraken.

Je moet van ieder woord de betekenis vlot kunnen uitleggen in je eigen woorden; en dat woord kunnen gebruiken in een gewone maar toepasselijke zin, dus je moet je actieve kennis van het woord kunnen aantonen. Niet alleen van de moeilijke, dure woorden. Maar vooral van de kleine woordjes: heel veel mensen kunnen die niet uitleggen. En daardoor valt de zin die lezen, uiteen in losse brokken zonder enig verband. Probeer zelf: kopieer deze tekst naar Notepad/Kladblok, verwijder alle kleine woordjes eruit, en zie wat er van overblijft? Een betekenisloze brij.

Concreet voorbeeld: het woordje "van" kan meer dan 10 betekenissen hebben. Het kan verwijzen naar: materiaal waaruit iets gemaakt is (een boek van papier), naar de eigenaar (een boek van Jan Janssens), naar een onderwerp (een boek van wiskunde), naar afkomst (een schip komt van Afrika), naar een richting (de wind komt van het westen), naar een begin in tijd (van 10 tot 12 uur), naar een begin van afstand (van hier tot ginder), en nog een hoop. Als je daar slechts eentje van kent, vb. "verwijzing naar de eigenaar", dan krijgen alle zinnen die je leest een heel bizarre betekenis. En dan ga je haperen en stotteren tijdens het lezen, want het houdt geen steek. Je kan er niets van maken, je begrijpt het niet. En dat is dus dyslexie.

Idem voor alle andere vakken: daar moet je de betekenis van alle symbolen en alle formules vlot met eigen woorden kunnen uitleggen. Wat het betekent, en hoe en waarom het in zo elkaar zit. Als je iets niet weet, zoek het op, vraag uitleg, studeer, oefen.

Je moet zorgen dat je van alles actieve kennis hebt, geen passieve. Passieve kennis is kunnen zien dat anderen iets wel kunnen, maar jij niet. Je moet het zelf kunnen.

Dus daar moet je heel hard aan werken, ook buiten de lessen en in het weekend. Niet aan de kantjes eraf lopen en met een doktersbriefje aan je diploma proberen geraken. Als je later chirurg wil worden, of piloot, of bus- of treinbestuurder, dan krijg je ook geen 30 minuten extra in noodgevallen. Nee, je moet voldoende snel kunnen denken en kunnen begrijpen waarover het gaat, en voldoende snel kunnen handelen. Snelheid maakt deel uit van bekwaamheid.

Ik vind het zeer onrechtvaardig dat sommigen met een doktersbriefje in de hand hun diploma bijna gratis krijgen, terwijl meer bekwame mensen achteruit gesteld worden, ondanks dat ze harder werken en beter zijn in hun vak.

Dyslexie en ADHD kunnen prima buiten school om worden getest. Je kan eens navraag doen bij je huisarts. Is die drempel te hoog? Zoek dan contact met een jongerenwerker bij jou in de buurt (Google: 'jongerenwerker + je woonplaats'). Deze wil je vast ook helpen met het vinden van instanties die dyslexie of ADHD kunnen vaststellen.

Als het goed is, staat in het toetsingsreglement/examenreglement van je school beschreven wanneer je recht hebt op extra tijd en hoe je die extra tijd kunt krijgen. Ik zou daar beginnen met zoeken als ik jou was